โรคออทิสติก (Autistic)

ออทิสซึ่ม (Autism) เป็นกลุ่มอาการที่มีความล่าช้าและผิดปกติของพัฒนาการ 3 ด้าน ด้วยกัน คือ

1. ด้านสังคม มีความผิดปกติในการสร้างสัมพันธภาพกับผู้อื่น เช่น แยกตัว ไม่ชอบให้กอดหรือถูกตัว ไม่สบตา เล่นจ๊ะเอ๋ไม่เป็น เรียกชื่อไม่ตอบรับ ไม่แสดงความสนใจในสิ่งที่ผู้อื่นทำ ไม่ติดผู้เลี้ยงดู ไม่เล่นกับคนอื่น แสดงอารมณ์ไม่เหมาะสม ไม่มองตามเวลาผู้ใหญ่ชี้ให้ดูสิ่งต่างๆ หรือในทางตรงกันข้าม อาจเข้าหาคนแปลกหน้าแบบไม่เลือก เป็นต้น
2. ด้านภาษา มีความผิดปกติในการใช้ภาษา และการสื่อสารกับผู้อื่น เช่น ไม่พูด พูดภาษาที่ไม่มีความหมาย เลียนแบบคำพูดในโทรศัพท์ หรือคำพูดที่คนอื่นเพิ่งพูดจบ ไม่ใช้ภาษากายบอกความต้องการ เช่น ชี้บอกว่าจะเอาอะไร, พยักหน้า, ส่ายหน้า) มักใช้การจูงมือผู้ใหญ่ให้ไปทำสิ่งต่างๆ ที่ตนต้องการ เป็นต้น
3. ด้านพฤติกรรมซ้ำซาก มีความสนใจในเรื่องต่างๆ จำกัด หรือเปลี่ยนแปลงยาก เช่น ชอบเดินเขย่งปลายเท้า สะบัดมือ หมุนตัว จ้องของหมุนๆ หงายรถมาหมุนล้อดู เอาสิ่งของมาเรียงเป็นแถวๆ ไม่มีจินตนาการ เปลี่ยนแปลงกิจวัตรประจำวันได้ยาก ชอบทานอาหารเดิมๆ ไปสถานที่เดิมๆ เป็นต้น

นอกจากนี้ บางรายจะมีลักษณะอื่นๆ เช่น มีความจำดีกว่าปกติในบางเรื่อง ไม่แสดงความรู้สึกเจ็บปวดเวลามีบาดแผล ไม่ยอมใส่เสื้อผ้าที่มีป้ายยี่ห้อด้านหลัง หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน ก้าวร้าว ทำร้ายตัวเอง นอนยาก ชัก เป็นต้น

เด็กแต่ละคนจะมีอาการแตกต่างกันในรายละเอียด และมีอาการมากน้อยไม่เท่ากัน โดยจะเริ่มมีอาการให้เห็นได้ตั้งแต่ก่อนอายุ 3 ปี ถ้ามีครบทั้ง 3 ด้าน จะเรียกว่าเป็นโรคออทิสติก (Autistic Disorder) แต่ถ้ามีเพียงบางด้านจะเรียกว่า ออทิสติก สเปกตรัม (Autistic Spectrum) หรือ เพอร์เวซีพ เดลเวลอฟเมนทอล ดิสออร์เดอร์ (Pervasive Developmental Disorder: PDD) โดยความชุกของออทิสติก สเปกตรัม พบ 1 คน ในประชากร 600 คน

ความผิดปกติที่พบร่วมได้บ่อย คือ สติปัญญาบกพร่อง ซน สมาธิสั้น อารมณ์เปลี่ยนแปลงง่าย หรือ เฉื่อยชา งุ่มง่าม

สาเหตุ

ปัจจุบันยังไม่มีข้อสรุปใดที่ชัดเจน แต่พบว่ามีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง คือ มีความผิดปกติในการพัฒนาของสมอง และสารสื่อประสาท มีภาวะแทรกซ้อนระหว่างที่มารดาตั้งครรภ์ และคลอด เป็นต้น ส่วนการเลี้ยงดูที่ขาดการกระตุ้น หรือปล่อยให้เด็กดูโทรทัศน์มากๆ นั้น เป็นส่วนที่ทำให้เด็ก มีอาการมากขึ้นกว่าที่เกิดจากโรคเองเท่านั้น แต่ไม่ใช่สาเหตุของโรค

สำหรับคุณพ่อคุณแม่ คุณครู ที่พบเห็นเด็กอายุ 18 เดือน มีพฤติกรรมต่อไปนี้มากกว่า 2 ข้อ ให้นึกถึงโรคออทิสติกทันที และควรแนะนำให้ผู้ปกครองนำเด็กมาพบจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น หรือกุมารแพทย์ด้านพัฒนาการเด็ก เพื่อรับการประเมินวินิจฉัย และรับคำแนะนำในการแก้ไขต่อไป

1. ไม่สนใจสิ่งแวดล้อม และบุคคล เล่นกับเด็กอื่นไม่เป็น แยกตัว
2. ไม่สามารถชี้นิ้วบอกความต้องการของตนเองได้
3. เล่นสมมุติไม่เป็น
4. ไม่แสดงความสนใจร่วมกับผู้อื่น

ที่มา : พญ.สิริมา รัตนวัย
ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ